De Dageraad

 

Geitenfeiten

 

De vrouwelijke geiten worden ooien genoemd, de mannelijke geiten bokken en de jonge geitjes lammeren. De gecastreerde bokken noemen wij een weer en een geit die noch mannelijk noch vrouwelijk is, wordt een kween genoemd.

Melkgeiten zijn doorgaans sterke, intelligente, sobere en aanhankelijke dieren met een eigen wil en zeer productief.

De gemiddelde leeftijd die zij kunnen bereiken is acht tot twaalf jaar.

De Fokkerij

De fokkerij van melkgeiten is aan seizoenen gebonden. Ze zijn paringsbereid (boks, tiels, willig, tochtig, runs, speuls, enz.) van het eind van de zomer tot het begin van de winter.

De eisprong vindt dan om de achttien tot eenentwintig dagen plaats. De vruchtbaarheidsperiode duurt vervolgens, afhankelijk van het dier, een paar uur tot enkele dagen. De drachtigheidsperiode bedraagt vijf maanden.

De geboorte van één-, twee- en drielingen is normaal.

Na de geboorte is de ooi tien maanden te melken en staat dan de laatste twee maanden van de volgende dracht droog.

Bokken hebben in het dekseizoen een sterke doordringende muskusachtige geur, maar met een nette verzorging is dit te beperken. De ooien verspreiden weinig of geen geur. De kleinere geitenhouder gaat meestal naar een bokhouder om de ooien te laten dekken. Zeker van de door de NOG goedgekeurde stamboekbokken kunt u goede nafok verwachten.
K.I. kan ook een optie zijn , hoewel dit nog weinig wordt toegepast.

Lammeren kunnen doorgaans gedekt worden op een leeftijd van zeven tot tien maanden, afhankelijk van het ras. Ze moeten wel in een goede conditie zijn en goed volgroeid. Het gewicht van het lam moet in relatie tot het ras staan.

Stamboekbokken worden als ze vier maanden oud zijn ingezet voor dekkingen. Meestal later, aangezien het dekken anders teveel ten koste van de groei gaat. Bokken zijn extra kieskeurig in het dekseizoen en leven voor een deel van de “liefde”. De eetlust loopt terug.

De jonge bokken en ooien zijn vroeg geslachtsrijp. Ze kunnen het beste op een leeftijd van twaalf tot veertien weken van elkaar worden gescheiden om ongewilde paringen te voorkomen.

De meeste geiten zijn seizoengebonden vruchtbaar, dit wordt door het daglicht en de temperatuur beïnvloed. Men kan de vruchtbaarheidscyclus van de ooien beïnvloeden door het daglicht dat het dier bereikt te beperken.

Verder heeft de dierenarts hormonale middelen die de vruchtbaarheid forceren.

Voeding

Geiten worden gevoerd afhankelijk van wat ze nodig hebben. Een melkgevend dier, een opgroeiend dier, alleen voor eigen onderhoud, groot of klein, een actief of passief dier, in koude of warmte, alle hebben ze een eigen rantsoen nodig.

Dagelijks voldoende vers schoon water hoort als basis aanwezig te zijn. De geit houdt van netjes en proper. Drinken en voedsel dat hieraan niet voldoet wordt gemeden.

Een basisrantsoen kan bestaan uit de normale A-runderbrok en hooi van goede kwaliteit. Het kan aangevuld worden met andere producten zoals oud brood, pulp, gehakselde maïs, haver enz.

Wees heel voorzichtig met wijzigingen in het rantsoen en doe dat vooral zeer geleidelijk. De geit heeft ondanks dat zij van alles lust een gevoelige maag. Die kan ernstig ontregeld raken en zelfs tot de dood leiden.

In het voorjaar ook heel geleidelijk laten wennen aan weidegras. Goed hooi blijven bijvoeren.

Een rundermineralenliksteen, te verkrijgen bij de fouragehandel, vormt een waardevolle aanvulling op het rantsoen.

HUISVESTING

Melkgeiten kunnen probleemloos gehouden worden in ons klimaat. Hoge temperaturen (>24 graden) en lage temperaturen (<6 graden) hebben niet de voorkeur van melkgeiten.

Ze hebben een eenvoudige huisvesting nodig. De dieren moeten in een schone, droge, goed geventileerde, condens- en tochtvrije, lichte ruimte kunnen verblijven. Op een vloer die volgens de overheid vloeistofdicht behoort te zijn. Daarop kan men stro of hennepvezels strooien. De overheid is ook van mening dat de mestopslag vloeistofdicht behoort te gebeuren. Dit is een onderdeel van de mestwetgeving.

Geiten zijn kuddedieren en geven er de voorkeur aan om in een kudde te verblijven. Een melkgeit alleen in een stal is een (te) eenzaam bestaan voor het dier.

Ooien hebben minimaal 1,5 m² ruimte nodig om te kunnen liggen.

Bokken kan men beter gescheiden houden van de ooien. Voor een bok is minimaal 3 m² ruimte nodig.

VERZORGING

Geiten met horens kunnen mooi zijn om te zien, maar het is niet praktisch. Het kan gevaarlijk zijn voor kinderen, de melker en de hokken.

Op een leeftijd van maximaal veertien dagen kan men de lammeren laten onthoornen bij de dierenarts. Ligt de huid los op de horenknobbels dan zal het dier horenloos geboren zijn. Kijk voor alle zekerheid dan even extra nauwkeurig of er geen sprake is van intersex, tweeslachtigheid.

De hoefjes zullen regelmatig bekapt moeten worden ten behoeve van een correcte beenstand. Dit om ziekten en gebreken te voorkomen. Ze blijven doorgroeien. Men kan de hoeven knippen of snijden. Laat het eerst een keer voordoen door iemand die deskundig is.

Om te beoordelen of de geit goed gezond is, moet men weten dat de pols gemiddeld 83 keer per minuut slaat. Zorgwekkend wordt het indien het meer is dan 115 en minder dan vijftig. De ademhaling gaat ongeveer negenentwintig keer per minuut, variërend tussen de vijftien en vijftig.
De temperatuur is 39 à 40 graden Celsius.

Het is zeker aan te bevelen uw dieren regelmatig te ontwormen en te variëren met ontwormingsmiddelen.

MELKEN


In de hele wereld wordt er van geen enkel dier meer melk gedronken dan van de geit.

Het is belangrijk dat je de dieren op vaste tijden melkt, ’s morgens en ’s avonds. Dit kan met de hand en/of machinaal. Beide manieren behoren zeer hygiënisch te gebeuren.

Melk je met de hand dan sluit je de speen onder aan de uier met duim en wijsvinger goed af. Waarna met de andere vingers de melk uit de speen wordt geduwd. Rustig aan doen, niet rukken en trekken. Dit is slecht voor de uier.

Geitenmelk staat bekend om de medicinale werking en de zeer goede verteerbaarheid. Het is zeer gezond voor zieken, baby’s en ook voor zeer jonge zoogdieren.

WEIDEN

Melkgeiten zullen best gaan grazen in een groene grazige weide, maar ze houden van grasland met een gevarieerd plantenaanbod. Dit kunnen kruiden zijn, wat gras en ook houtachtige gewassen. Voorkom overbeweiding, dat komt het gras en de geit ten goede. Het voorkomt bij de geiten ook een overmatige worminfectiedruk.

Het eerste wat een geit controleert in een weiland is de afrastering. Schrikdraad bevalt goed. Vroeger zaten de geiten buiten vaak aan een ketting of touw vast. Dit heeft niet de voorkeur.

Men moet wel oppassen voor loslopende honden, dit kan gevaarlijk zijn.

Zeker hoogproductieve dieren zijn erg gevoelig voor wisselende en extreme weersomstandigheden. Een droog en tochtvrij onderkomen moet ter beschikking zijn.

PRODUCTEN

Geitenmelk wordt gebruikt om te drinken en in voedselbereiding (pap, cake bakken, enz.). Verder wordt het gebruikt voor het bereiden van kaas, boter, ijs, yoghurt, snoep, zeep en andere lichaamsverzorgingsproducten.

Geitenmelk is witter dan koemelk. Boter en kaas bereid met geitenmelk is wit, maar door de bereidingswijze kan het veranderen van kleur. Vanwege de kleine vetmoleculen zijn de geitenmelk en haar producten licht verteerbaar en smaken romig.

Geitenmelk kan dienen als alternatief melkproduct voor kinderen en volwassenen met koemelkallergie.

.